Graz łączy w sobie to, co ostatnio najbardziej cenimy: historyczną elegancję, energię, świetną kuchnię, muzykę, sztukę i możliwość złapania oddechu wśród zachwycającej natury. Bo tu zaraz zaczyna się Styria, a więc winnice, wzgórza i szlaki, które idealnie uzupełniają miejski rytm.
Miasto najlepiej odkrywać powoli. W Graz czekają arkadowe dziedzińce, renesansowe fasady, nietuzinkowe atrakcje, pełen symboli pałac Eggenberg i górujące nad miastem wzgórze Schlossberg. I mnóstwo ukrytych perełek oraz detali! A do tego jazz w klubach, kawiarnie w podwórkach i wieczory w knajpkach nad rzeką. Czyż nie brzmi to jak idealny przepis na weekendowy wypad?
Graz zachęca, żeby zwolnić i usiąść przy kawie na małym dziedzińcu, chłonąc przy tym otaczającą nas atmosferę. W tym austriackim mieście jest wolniej, smaczniej i bardziej lokalnie. Zaintrygowani? Sprawdźcie, co warto zobaczyć w Graz!
Spacerem po Graz. Co warto zobaczyć?
Starówka i ukryte podwórka Graz
Zabytkowe serce Graz to gęsta sieć uliczek, zaułków i przejść, które sprawiają, że miasto odkrywa się stopniowo, kawałek po kawałku. Renesansowe arkady i kolorowe fasady kamienic już z daleka przykuwają wzrok. Wystarczy choćby spojrzeć na przepiękne freski na Herzogshof czy zdobienia na Luegghäuser. W wielu miejscach kryją się urokliwe dziedzińce pełne zieleni, stolików kawiarnianych i małych galerii. Co rusz tylko wchodziliśmy w kolejne bramy, by odkrywać tajemnice Graz.
Jedną z takich perełek jest niewątpliwie arkadowy dziedziniec Landhaus. Budynek parlamentu został wniesiony w I połowie XVI wieku i zachwyca swoją renesansową architekturą. Na wiekowych drewnianych drzwiach zobaczycie symbol miasta: styryjską panterę ziejącą ogniem. Przy okazji warto zajrzeć również do Landeszeughaus. To chyba największa historyczna zbrojownia na świecie, licząca ponad 32 000 eksponatów z okresu od XVI do XVIII wieku. Cztery piętra szczelnie wypełnione hełmami, kuszami, halabardami i pełnymi zbrojami rycerskimi potrafią zrobić wrażenie!
Ukryte zakamarki tworzą wyjątkową atmosferę, a Graz ma momentami niemal włoski charakter. Arkadowe dziedzińce, ciepłe kolory kamienic i knajpki schowane w przejściach nadają mu lekko południowy klimat. To miasto tętni życiem, ale w kameralny, niespieszny sposób.
Warto zajrzeć na Hauptplatz, główny plac miasta, gdzie elegancka zabudowa spotyka codzienny miejski rytm. Zbiegają się tu linie tramwajowe i główne ulice, a na stoiskach kupicie lokalne przekąski: od gorących kiełbasek po pieczone kasztany. W samym sercu placu stoi Fontanna Arcyksięcia Jana, pamiątka po jednym z najważniejszych patronów miasta. W okresie świątecznym rynek zamienia się w nastrojową scenerię jarmarku bożonarodzeniowego.
Choć to drugie największe miasto Austrii, to ciągle jest tu kameralnie. Miasto wygląda jak dawniej, ale żyje współczesnym rytmem. Nic więc dziwnego, że starówka Graz została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Sakralne skarby Graz
Centrum Graz skrywa też wyjątkowe zabytki sakralne, które zachwycają architekturą i detalami. Jednym z nich jest gotycka katedra św. Idziego, gdzie historia i sztuka spotykają się w jednym miejscu. Zanim jednak wejdziecie do wnętrza katedry, to koniecznie zatrzymajcie się najpierw przy charakterystycznym fresku na fasadzie. To słynny Landplagenbild z XV wieku, nawiązujący do czasów, kiedy Graz nawiedziły trzy plagi. Mieszkańcy postrzegali wówczas te nieszczęścia jako karę boską i szukali boskiego wstawiennictwa za pomocą modlitwy oraz darów dla Trójcy Świętej. Jeśli przyjrzycie się uważniej, to na fresku przedstawiona jest hierarcha świata niebiańskiego i ziemskiego, jak również plagi, które dotknęły miasto. To niezwykłe dzieło doskonale przedstawia nie tylko religijne wyobrażenia tamtych czasów, ale także emocje i obawy mieszkańców oraz sposób, w jaki Graz próbowało poradzić sobie w obliczu zagrożeń i niepewności.
Tuż obok znajduje się mauzoleum cesarza Ferdynanda I.Barokowe wnętrze z monumentalną kopułą, eleganckimi zdobieniami i przestrzenią robi ogromne wrażenie! Miejsce wiecznego spoczynku cesarza warto zobaczyć choćby ze względu właśnie na jego historyczne i artystyczne znaczenie.
Gotycka tajemnica Graz
W samym sercu dawnej rezydencji Habsburgów kryje się jedna z najbardziej niezwykłych ciekawostek Graz: podwójna spiralna klatka schodowa z końca XV wieku, nazywana Schodami Pojednania. To prawdziwe arcydzieło gotyckiej architektury! Dwa biegi schodów wiją się w przeciwnych kierunkach, raz się rozdzielając, raz znów spotykając, jakby ktoś chciał zamknąć w kamieniu symbol ludzkich dróg, które potrafią zejść się ponownie mimo chwilowego oddalenia. Mieszkańcy mówią, że jeśli wejść nimi osobno, to i tak prędzej czy później znów stanie się obok siebie. Romantyczne? Trochę tak! I właśnie na tym polega ich urok.
Dziś ta klatka schodowa jest jedną z mniej oczywistych atrakcji Graz. I jedną z tych, które najlepiej pokazują, że to miasto ma naprawdę wiele sekretów, które tylko czekają na odkrycie.
Schlossberg
Schlossberg to symbol Graz. Dziś to przepełniony zielenią punkt widokowy z zegarową wieżą, ale kiedyś wznosiła się tutaj potężna twierdza. Napoleon nie zdobył jej w walce, za to wymusił jej zburzenie traktatem pokojowym. Z miasta zniknęły jedne z najlepiej ufortyfikowanych murów Europy, a mieszkańcy zapłacili okup, żeby uratować przynajmniej zegarową wieżę. To były dobrze zainwestowane środki, bo Uhrturm stało się ikoną miasta. Warto zwrócić uwagę na jej nietypowy zegar: duża wskazówka pokazuje godziny, a mała minuty.
Zamkowe wzgórze przyciąga jak magnes. Wiosną zachwyca rozkwitającą zielenią, latem pozwala skryć się przed słońcem w cieniu drzew, jesienią czaruje feerią barw, a zimą odsłania swoje bajkowe oblicze. Spacerując niespiesznym krokiem, podziwiać możemy tu dzwonnicę z XVI wieku, studnię, a nawet zajrzeć do Graz Museum Schlossberg. Ale przede wszystkim to znakomity punkt widokowy, z którego rozpościera się panorama miasta i najbliższej okolicy. Aż trudno oderwać wzrok! Warto więc na chwilę przysiąść w jednej z kawiarenek i nacieszyć oko tymi widokami.
Dziś na wzgórze można wejść pieszo krętymi ścieżkami, wjechać kolejką linową Schloßbergbahn lub windą. Za to najwięcej emocji wywołuje droga powrotna ze wzgórza zamkowego do miasta. Zamiast zejść po schodach, można też skorzystać z… najdłuższej wewnętrznej zjeżdżalni w Europie! Zjazd krętą i momentami dość stromą ślizgawką zajmuje kilkadziesiąt sekund. To trochę absurdalne przeżycie, ale może właśnie dlatego tak bardzo pasuje do ducha miasta, które lubi łączyć powagę historii z luzem współczesności.
Kunsthaus i Murinsel, czyli współczesne akcenty
Kunsthaus idealnie pokazuje odwagę Graz w łączeniu nowoczesności z tradycją. Futurystyczna bryła wyrastająca z historycznych elewacji przyciąga nie tylko formą. We wnętrzach tego nietuzinkowego budynku znajduje się wystawa sztuki współczesnej, a Kunsthaus realizuje też różnorodne projekty edukacyjne oraz wspiera w tworzeniu nowych dzieł. Mieszkańcy Graz pieszczotliwie nazwali ten obiekt “friendly alien” i trzeba przyznać, że znakomicie wkomponował się w miejską codzienność.
A dosłownie kilka kroków dalej znajduje się inna futurystyczna perełka na mapie Graz. Murinsel to zaskakująca dizajnem i formą platforma, która nie tylko łączy dwa brzegi rzeki Mur, ale też pełni funkcję kawiarni i miejsca spotkań towarzyskich. Warto zajrzeć tu wieczorową porą, kiedy woda odbija światła miasta!
Miasto jazzu, studentów i energii
Graz jest jednym z najważniejszych ośrodków jazzu w Europie Środkowej. Odbywają się tu cenione festiwale, a lokalna scena ma swoją publiczność przez cały rok. Akademia muzyczna przyciąga fantastycznych muzyków, a koncerty słychać w klubach przez cały tydzień. My trafiliśmy na kameralny występ w niewielkim klubie Miles i to właśnie tam jeszcze bardziej poczuliśmy wyjątkowy klimat miasta.
To także miasto studentów, a dzięki nim Graz wieczorami naprawdę żyje. Bary i knajpki działają do późnych godzin, przyciągając nie tylko lokalnych bywalców, ale też młodych ludzi, którzy lubią miejsca z charakterem. Energia jest swobodna, przyjazna i autentyczna. Koniecznie poznajcie Graz i od tej strony!
Pałac Eggenberg, barokowa wizja świata
Kilka minut tramwajem od centrum znajduje się Pałac Eggenberg, monumentalna barokowa rezydencja otoczona ogromnym parkiem. To miejsce robi wrażenie nie tylko skalą, ale i symboliką. Architektura pałacu nawiązuje do kalendarza: cztery narożne wieże reprezentują pory roku, a 365 okien dni. Każde piętro budynku składa się z 31 sal, które odpowiadają maksymalnej liczbie dni w miesiącu, a 24 pokoje reprezentacyjne symbolizują liczbę godzin w ciągu doby. Takich architektonicznych smaczków jest tu jeszcze więcej! Cały układ rezydencji oparto na idei kalendarza gregoriańskiego, który w czasach powstania pałacu był jeszcze nowością. To takie połączenie renesansowej filozofii, astrologii i ambicji rodu Eggenbergów.
Pałacowe wnętrza opowiadają historię rodziny Eggenbergów: ich wzlotów i upadków, jak również zakulisowych rozgrywek politycznych, które umożliwiły im szybkie dojście do władzy. Z każdym krokiem coraz bardziej zanurzamy się w XVII-wieczne dworskie tradycje i dyplomatyczne potyczki. Poznajemy kolejnych członków jednej z najpotężniejszych dynastii austriackich, która przetrwała zaledwie… kilka pokoleń. Ostatni z rodu Eggenbergów zmarł, mając zaledwie 13 lat, a okazały majątek przeszedł w ręce nowych właścicieli.
Pałac Eggenberg otacza malowniczy ogród z cienistymi alejkami, urokliwymi zakątkami idealnymi na chwilę oddechu i majestatycznie kroczącymi pośród zieleni pawiami. Zobaczysz tu również romantyczny Ogród Różany i geometryczny Ogród Planetarny, który nawiązuje do idei harmonii wszechświata. Park dostępny jest dla zwiedzających przez cały rok, a bilet wstępu kosztuje 2 EUR.
Z centrum Graz do Pałacu Eggenberg można dojechać tramwajem numer 1, a za bilet zapłacimy 3,20 EUR. Pałacowe wnętrza dostępne są dla zwiedzających zazwyczaj od końca kwietnia do końca października, a wstęp kosztuje 15 EUR od osoby.
Natura na wyciągnięcie ręki
Styria to prawdziwy raj dla miłośników przyrody. My połączyliśmy zwiedzanie miasta z jednodniową wycieczką po najbliższej okolicy: odwiedziliśmy malowniczo położony Burg Rabenstein, zajrzeliśmy do jaskini Lurgrotte Peggau oraz wjechaliśmy kolejką na szczyt Schöckl, by móc stamtąd podziwiać Styrię w pięknej jesiennej odsłonie. A to wszystko w zasięgu zaledwie kilkudziesięciu minut jazdy od serca Graz.
Jak zaplanować podróż do Graz? Informacje praktyczne
Jak dotrzeć do Graz?
Obecnie nie ma niestety bezpośrednich połączeń lotniczych między polskimi miastami a Graz. Z Polski do Austrii dolecimy natomiast z przesiadką – Lufthansa czy Austrian Airlines oferują dogodne rejsy z krótkim czasem oczekiwania w Monachium, Frankfurcie czy Wiedniu. Na nasz austriacki weekendowy wypad polecieliśmy z Gdańska do Graz właśnie z przesiadką w Niemczech.
Lotnisko Graz położone jest ok. 10 km od centrum miasta. Kilka minut spacerem od terminala przylotów znajduje się stacja kolejowa Flughafen Graz-Feldkirchen, skąd linią S5 dojedziemy w 12 minut na dworzec główny w Graz. Bilet kosztuje 3,20 EUR w jedną stronę, można go nabyć w automatach na peronie.
Alternatywą są bezpośrednie loty z wybranych polskich miast do Wiednia, skąd możemy złapać pociąg i dotrzeć do Graz. Na stołeczne austriackie lotnisko dolecimy z Krakowa (Austrian Airlines, Ryanair) oraz z Warszawy (LOT, Austrian Airlines, Ryanair).
Graz był też jednym z przystanków na trasie pociągu Adriatic Express, który w sezonie wakacyjnym łączył Warszawę z Rijeką. Jeśli połączenie powróci w 2026 roku, to do Austrii dotrzemy także koleją.
Jak poruszać się po Graz?
Niemal wszystkie najciekawsze zabytki i atrakcje zlokalizowane są w samym sercu Graz, zatem miasto najlepiej jest odkrywać pieszo. Dzięki rozbudowanej sieci połączeń tramwajowych oraz autobusowych z łatwością dotrzemy w dalej położone zakamarki miasta – np. jeśli planujecie wybrać się z wizytą do Schloss Eggenberg, który położony jest ok. 5 km od centrum Graz. Bilety można nabyć w tramwajach, a płatność możliwa jest zarówno kartą, jak i gotówką.
Gdzie zatrzymać się w Graz?
Graz może się pochwalić bogatą i zróżnicowaną ofertą noclegową. My zatrzymaliśmy się w nowoczesnym LENDHotel, w dynamicznie rozwijającej się i zyskującej na popularności dzielnicy Lend. Od zabytkowego centrum miasta dzieliło nas kilkanaście minut spacerem. Niegdyś niesławna dzielnica czerwonych latarni, obecnie zyskała zupełnie inne oblicze: mnóstwo tu stylowych butików i tętniących życiem barów oraz restauracji.
LENDHotel łączy w sobie artystyczne akcenty (znakomita kolekcja sztuki w hotelu!), nowoczesną architekturę oraz kameralną atmosferę. Wygodnie urządzone pokoje sprzyjają wypoczynkowi po dniu spędzonym na odkrywaniu uroków Graz, a rano czeka na gości pyszne śniadanie. Z tarasu widokowego podziwiać można miejską panoramę oraz zamkowe wzgórze. Ci, którzy lubią bardziej aktywnie spędzać czas, mogą wypożyczyć w recepcji rowery i wyruszać na zwiedzanie Graz oraz najbliższej okolicy na dwóch kółkach.
Gdzie zjeść w Graz? Najlepsze restauracje i lokalne smaki
Bogactwo zasobów, liczne winnice i sprzyjające warunki klimatyczne sprawiają, że Styria określana jest mianem “spichlerza Austrii”, a sam Graz dumnie nosi tytuł stolicy smaków. Tutejsza kuchnia jest bardzo lokalna i sezonowa, a na stołach królują świeże warzywa, mięsa z okolicznych gospodarstw, grzyby i sery. Kulinarnym symbolem Styrii jest olej z pestek dyni. Traktuje się go tu jak płynne złoto! Gęsty, ciemny, o charakterystycznym aromacie, podawany jest do sałatek, makaronów, serów, a nawet… lodów.
A wizyta w Graz to prawdziwa podróż po smakach i tradycjach regionu! Gdzie warto się zatem wybrać, w poszukiwaniu najlepszych lokalnych przysmaków?
Koniecznie zajrzyjcie do Der Steirer. To miejsce łączy regionalne składniki, tradycyjne receptury i nowoczesne podejście do smaku, a to wszystko w śródziemnomorskim klimacie. Wnętrza od razu przywodzą na myśl włoskie knajpki, panuje tu głośna i gwarna atmosfera. W menu znajdziemy znakomite przystawki do dzielenia się i pełne aromatu klasyki. Cielęcina i wołowina, dziczyzna i ryby. Aż trudno się zdecydować! Nasz wybór padł na wątróbkę na aksamitnym purée ziemniaczanym z dodatkiem warzyw i jabłuszek oraz Steirerpfandl, czyli tradycyjne danie kuchni styryjskiej z indykiem i kluseczkami w roli głównej. No palce lizać! Nie wyjdziecie stąd głodni, ale nie zapomnijcie zrobić wcześniej rezerwacji.
Sezonowość, zrównoważone podejście i organiczne produkty – taką właśnie kulinarną filozofię wyznaje szef kuchni restauracji Mohrenwirt. Lokal w sercu Graz otrzymał też od przewodnika Michelin znaczek Bib Gourmand, co oznacza, że oferuje on wysokiej jakości kuchnię w przystępnej cenie. W restauracji panuje domowa, gwarna atmosfera. Menu jest krótkie, nawiązujące do lokalnych tradycji. W każdą sobotę serwowana jest tutaj gotowana w miedzianym garnuszku wołowina. Mięso jest tak kruche i delikatne, że dosłownie rozpływa się w ustach. Na nasz stół trafia też lokalna ryba na delikatnym purée z dodatkiem oleju z pestek dyni. Jeśli szukacie kulinarnych uniesień, to znajdziecie je w Mohrenwirt.
Gasthaus Gärtner to miejsce dla tych, którzy cenią prostą kuchnię i domowy klimat. Krótkie menu, solidne porcje, sezonowe produkty od lokalnych dostawców. To tu spróbujecie klasycznych austriackich dań w tradycyjnej odsłonie. Idealne miejsce na spokojny, sycący obiad!
Graz. Mapa atrakcji
Graz oraz Styrię odwiedziliśmy w ramach współpracy z Region Graz
